|
|
|
Vrij GIF of een Gifvrije omgeving?
Bij het maken van een website moet men kiezen welk bestandsformaat men
gaat gebruiken voor de grafische elementen. De eerste grafische informatie
die op webpagina's beschikbaar kwam, waren eenvoudige stilstaande beelden.
Om opslagruimte en bandbreedte te sparen werd gebruikt gemaakt van grafische
bestanden die verkleind werden, "gecomprimeerd". Je kan het principe ruwweg
vergelijken met oplossoep: je haalt het water eruit, pakt de rest in en
stuurt het op. De gebruiker pakt het uit, voegt er terug water aan toe
en zie: soep. Net als met de soep durft de kwaliteit van het beeld er
wel eens onder lijden dat het "samengedrukt" werd. Er zijn enkele verschillende
bestandsformaten, ieder met eigen "compressie"-
eigenschappen: jpg, gif, png, ... De tot nu toe meest gebruikte formaten
zijn waarschijnlijk gif en jpg. Het jpg formaat komt veel voor bij digitale
camera's. Het "gif" formaat zien we veel toegepast bij eenvoudige bewegende
beelden, die bestaan uit een opeenvolging van beelden als in een tekenfilmpje,
en bij beelden met een transparante achtergrond. Op internet wordt veel
gebruik gemaakt van het oneindig herhalend patroon, waarbij dus het laatste
beeld terug overgaat in het eerste. Deze zogenaamde "loop" wordt tot grote
ergernis en verveling ook dikwijls te overdadig gebruikt.
Op een bepaald moment duikt plots het bericht op dat bij het gifformaat
een compressietechniek gebruikt wordt die gepatenteerd is. Dat patent
bestond al jaren, maar de houder ervan had er tot dan toe niets mee gedaan.
Hij had het bij wijze van spreken toevallig teruggevonden in zijn lade.
Nu het gifformaat zodanig is ingeburgerd in grafische computertoepassingen
bood het plots een interessant perspectief. Men zou het patent te gelde
kunnen maken door iedereen te laten betalen die een beeld opslaat in "gif"
formaat. Omdat gebruikers niet zelf bewust gebruik maken van een gepatenteerde
compressietechniek, zouden de programma's die deze mogelijkheid van "bewaren"
bieden aangepakt worden. Bij elk tekenpakket met die mogelijkheid zou
de kassa dus moeten rinkelen, een niet te versmaden inkomstenbron moest
ze gerealiseerd kunnen worden. Er bestaan immens veel grafische programma's,
en specifiek voor internettoepassingen zijn er heel wat gespecialiseerde
programma's ontwikkeld die door de makers gratis ter beschikking zijn
gesteld van gebruikers (zogenaamde freeware). Voor deze laatste soort
programma's betekent het dus dat ze of betalend moeten worden, of genoodzaakt
zijn te verdwijnen. Daar zullen heel wat gebruikers het niet mee eens
zijn; deze programma's zijn immers geboren uit een gebruikersgemeenschap
die zijn eigen kennis erin heeft geïnvesteerd, en zo goed is geweest die
te delen, zodat iedereen er mee van kan genieten. Het kosteloze aspect
heeft tot gevolg dat gebruikers niet geremd zijn om een programma te proberen.
Een freewareprogramma dat de gebruikers bevalt zal dus veel sneller verspreidt
worden dan een betalend programma. Snellere verspreiding van een efficiënt
programma heeft tot gevolg dat er op grote schaal sneller en efficiënter
gewerkt wordt op dit deelgebied. Dat is dus ook wat bedreigd wordt door
dit patent dat als een lijk uit de kast valt. Deze zaak roept ook vragen
op over de organisatie van ons patenteersysteem. Is het wel een goede
zaak dat software of erin gebruikte algoritmen gepatenteerd kunnen worden?
Hoe zou het eraan toegaan als dat niet zou gebeuren? Als het zoveel anders
is, is het dan ook slechter?
Ondertussen blijven de praktische problemen voor wie het "besmette" formaat
wil vermijden. Het "jpg" formaat kan immers niet altijd wat "gif" kan.
Er bestaat echter een mogelijk alternatief: het "png" formaat. Dat mag
wel vrij gebruikt worden, en wordt steeds meer ondersteund door grafische
software en browser. Uit heel wat hoeken zijn dan ook oproepen gekomen
om massaal de gifbestanden te vervangen door pngbestanden.
|
